สถานการณ์ · 10
动物与森林สัตว์และป่า

บทสนทนาในสถานการณ์
01树林里慢慢走เดินเล่นช้า ๆ ในป่าHSK 3

duì , zhè shì xiǎo shù lín 。 wǒ men màn màn zǒu 。
ใช่จ้ะ นี่คือป่าเล็ก ๆ นะ เดินช้า ๆ กันไปค่ะ
wǒ kàn jiàn le 。 bié pǎo , xiǎo xīn jiǎo xià 。
ยายเห็นแล้วจ้ะ อย่าวิ่งนะ ระวังเท้าด้วย
02绕开树枝扶起小树อ้อมกิ่งไม้แล้วยกต้นอ่อนขึ้นHSK 5

wǒ kàn jiàn le 。 nǐ xiān bié guò qù , wǒ bǎ shù zhī tái qǐ lái 。
ยายเห็นแล้วจ้ะ อย่าเพิ่งไปนะ ยายจะยกกิ่งขึ้นให้
tái qǐ lái le 。 nǐ màn màn zǒu , bié cǎi dào shù gēn 。
ยกขึ้นแล้วจ้ะ เดินช้า ๆ นะ อย่าเหยียบรากไม้
tā pǎo dé tài kuài le 。 nǐ bié zhuī , zhuī bú shàng de 。
มันวิ่งเร็วเกินไปแล้วจ้ะ อย่าไล่นะ ไล่ไม่ทันหรอก
kě néng shì zuó tiān fēng dà , bǎ tǔ chuī sōng le 。
อาจเป็นเพราะเมื่อวานลมแรง พัดให้ดินร่วนขึ้นค่ะ
hǎo 。 nǐ fú zhe shù gàn , wǒ gěi gēn bù jiā diǎn tǔ 。
ตกลงจ้ะ หนูประคองลำต้นไว้ ยายจะเติมดินที่โคนให้
zhī dào le 。 zài jiāo diǎn shuǐ , tā jiù néng zhàn zhù le 。
รู้แล้วจ้ะ รดน้ำอีกนิดเดียว มันก็จะตั้งอยู่ได้แล้ว
คำศัพท์ · 6
03沿着足迹认林子อ่านป่าจากรอยเท้าHSK 6

duì , shù guān bǎ guāng dǎng zhù le , suǒ yǐ dì shàng yì zhí hěn cháo shī 。
ใช่ค่ะ เรือนยอดไม้บังแสงไว้ พื้นดินเลยชื้นอยู่ตลอด
wǒ dūn xià lái kàn kàn … … kàn bú tài qīng , bú guò cóng xíng zhuàng pàn duàn , duō bàn shì sōng shǔ 。
ขอนั่งยองดูหน่อยค่ะ… ยังไม่ค่อยชัด แต่ดูจากรูปทรงแล้ว น่าจะเป็นกระรอกค่ะ
bié zhuī 。 yuè wǎng lǐ zǒu yuè huá , ér qiě jīng rǎo le dòng wù fǎn ér bù hǎo 。
อย่าไล่ตามเลยค่ะ ยิ่งลึกเข้าไปยิ่งลื่น แถมไปรบกวนสัตว์ก็ยิ่งไม่ดีด้วย
先别动手。既然巢里没有雏鸟,就把它放回原来那根枝上,别挪远。
xiān bié dòng shǒu 。 jì rán cháo lǐ méi yǒu chú niǎo , jiù bǎ tā fàng huí yuán lái nà gēn zhī shàng , bié nuó yuǎn 。
อย่าเพิ่งแตะนะคะ ในเมื่อในรังไม่มีลูกนก ก็เอากลับไปวางบนกิ่งเดิมได้เลย อย่าย้ายไกลนะคะ
jì xià lái ba 。 bù jǐn jì wèi zhì , lián rì qī hé tiān qì yě xiě shàng , xià cì hǎo duì bǐ 。
จดไว้เถอะค่ะ ไม่ใช่แค่ตำแหน่ง เอาลงทั้งวันที่และสภาพอากาศด้วย จะได้เอามาเปรียบเทียบครั้งหน้า
xiǎng dé zhōu dào 。 jí shǐ méi rén kàn jiàn , yě dé bǎ lā jī dài chū lín zi 。
คิดละเอียดมากเลยค่ะ แม้ไม่มีใครเห็น ก็ต้องเอาขยะออกจากป่าให้ได้นะคะ
คำศัพท์ · 6
04窗台上的小客人 · 认一认แขกตัวน้อยที่หน้าต่าง · เรียกชื่อให้ถูกHSK 5เช้าตรู่ที่บ้านครับ หนูกับย่ามองจากขอบหน้าต่างไปยังป่าละเมาะหลังบ้าน เรียกชื่อนกกระจอกกับกระรอก นับจำนวน และเรียนรู้ที่จะดูโดยไม่รบกวนครับ

nà shì má què 。 tā hěn xiǎo , yǔ máo shì huī sè de 。
นั่นคือนกกระจอกครับ มันตัวเล็ก ขนสีเทาครับ
duì 。 shù shàng yǒu liǎng zhī má què , hái yǒu yì zhī sōng shǔ 。
ใช่ครับ บนต้นไม้มีนกกระจอกสองตัว แล้วก็กระรอกอีกตัวครับ
tā zài chī sōng guǒ 。 wǒ men xiǎo shēng yì diǎn , bié xià dào tā 。
มันกำลังกินลูกสนอยู่ครับ เราคุยเบาๆ หน่อย อย่าให้มันตกใจครับ
zài nà kē shù shàng 。 zhī kàn , bù mō , yě bú yào wèi 。
บนต้นไม้ต้นโน้นครับ ดูอย่างเดียวนะครับ อย่าจับ อย่าให้อาหาร
คำศัพท์ · 6
05林子里的一年 · 观察与不打扰หนึ่งปีในป่าละเมาะ · ดูโดยไม่รบกวนHSK 6ในชมรมธรรมชาติของโรงเรียน ครูและนักเรียนทบทวนบันทึกหนึ่งปีจากป่าละเมาะหลังโรงเรียน ทั้งการสร้างรัง การผลัดขน ใบไม้ร่วง และผลไม้ที่ปล่อยไว้บนกิ่งให้ผ่านหนาว ชั้นเรียนได้เรียนกฎสามข้อ คือ ไม่ให้อาหาร ไม่เก็บไข่ และไม่ย้ายรัง

xiān kàn sān yuè nà yí yè 。 nǐ men jì xià le shén me ?
ดูหน้าเดือนมีนาคมก่อนนะคะ พวกหนูจดอะไรไว้บ้างคะ
hěn hǎo 。 sì yuè ne ? wō lǐ yǒu niǎo dàn le ma ?
ดีมากค่ะ แล้วเดือนเมษายนล่ะคะ ในรังมีไข่แล้วหรือยังคะ
duì 。 wǔ yuè , chú niǎo cháng chū le yǔ máo 。 liù yuè , tā men gēn zhe mǔ niǎo fēi zǒu le 。
ใช่ค่ะ เดือนพฤษภาคม ลูกนกงอกขนแล้วค่ะ เดือนมิถุนายน พวกมันบินตามนกแม่ไปค่ะ
dōng tiān nǐ men zài shù shàng liú le guǒ zǐ , zhè jiàn shì wǒ jì de hěn qīng chǔ 。
หน้าหนาวพวกหนูปล่อยผลไม้ไว้บนต้นนะคะ ครูจำเรื่องนี้ได้แม่นมากค่ะ
คำศัพท์ · 6
06护林员与旧照片 · 山林的记性เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าและภาพถ่ายเก่า · ความทรงจำของขุนเขาHSK 6ที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวของเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ มีภาพถ่ายเก่าปี 1996 แขวนอยู่ครับ เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าที่ทำงานที่นี่เกือบสามสิบปีเล่าให้นักเรียนที่มาเยี่ยมชมฟังเรื่องการปิดป่าเพื่อฟื้นฟู กล้องดักถ่ายสัตว์ การกลับมาของสัตว์ป่า และสมัยที่พ่อของท่านเคยตัดไม้บนไหล่เขาเดียวกันนี้ครับ

这张照片摄于一九九六年。那时候山上刚封育,树还没长起来,坡上几乎全是草。
zhè zhāng zhào piàn shè yú yī jiǔ jiǔ liù nián 。 nà shí hòu shān shàng gāng fēng yù , shù hái méi cháng qǐ lái , pō shàng jī hū quán shì cǎo 。
ภาพถ่ายนี้ถ่ายเมื่อปี 1996 ครับ ตอนนั้นไหล่เขาเพิ่งถูกปิดเพื่อฟื้นฟู ต้นไม้ยังไม่โตขึ้น และบนลาดเขาเกือบทั้งหมดเป็นหญ้าครับ
是真的。他年轻时是伐木工,每天天不亮就上山,把伐下的木头顺着山路运下来。
shì zhēn de 。 tā nián qīng shí shì fá mù gōng , měi tiān tiān bú liàng jiù shàng shān , bǎ fá xià de mù tou shùn zhe shān lù yùn xià lái 。
จริงครับ สมัยหนุ่มพ่อผมเป็นคนตัดไม้ครับ ฟ้ายังไม่สางก็ขึ้นเขา แล้วลำเลียงไม้ที่ตัดแล้วลงมาตามทางขึ้นเขาครับ
一来是水土保不住,二来是林子里的鸟兽一年比一年少。一九九八年前后,这一带停止了天然林采伐。
yì lái shì shuǐ tǔ bǎo bú zhù , èr lái shì lín zi lǐ de niǎo shòu yì nián bǐ yì nián shào 。 yī jiǔ jiǔ bā nián qián hòu , zhè yí dài tíng zhǐ le tiān rán lín cǎi fá 。
ประการแรก ดินและน้ำถูกกักเก็บไว้ไม่ได้แล้ว ประการที่สอง สัตว์ปีกและสัตว์ป่าในป่าน้อยลงทุกปีครับ ราวปี 1998 แถบนี้หยุดตัดไม้จากป่าธรรมชาติครับ
与其说换了工作,不如说换了一样东西:我从伐木队转到管护站,从此每天照旧上山,只是不再带斧头,而是带相机和记录本。
yǔ qí shuō huàn le gōng zuò , bù rú shuō huàn le yí yàng dōng xī : wǒ cóng fá mù duì zhuǎn dào guǎn hù zhàn , cóng cǐ měi tiān zhào jiù shàng shān , zhǐ shì bú zài dài fǔ tóu , ér shì dài xiàng jī hé jì lù běn 。
จะเรียกว่าเปลี่ยนงาน ไม่เรียกว่าเปลี่ยนของอยู่ชิ้นหนึ่ง จะเหมาะกว่าครับ ผมย้ายจากทีมตัดไม้มาอยู่สถานีดูแลรักษาป่า ตั้งแต่นั้นก็ยังขึ้นเขาทุกวันเหมือนเดิมครับ เพียงแต่ไม่ได้ถือขวานอีกต่อไป แต่ถือกล้องและสมุดบันทึกแทนครับ
对。把它固定在兽径旁,动物经过时会自动拍下。这些年拍到过狍子、獾,前年还拍到一只金钱豹。
duì 。 bǎ tā gù dìng zài shòu jìng páng , dòng wù jīng guò shí huì zì dòng pāi xià 。 zhè xiē nián pāi dào guò páo zǐ 、 huān , qián nián hái pāi dào yì zhī jīn qián bào 。
ใช่ครับ ติดตั้งไว้ข้างทางเดินของสัตว์ พอสัตว์ผ่านก็ถ่ายอัตโนมัติครับ หลายปีมานี้ถ่ายได้ทั้งกวางโรและตัวแบดเจอร์ครับ สองปีก่อนยังถ่ายได้เสือดาวตัวหนึ่งด้วยครับ
连豹子都回来了,实在让人想不到。可照片里那片光秃秃的坡,如今究竟成了什么样子?
lián bào zi dōu huí lái le , shí zài ràng rén xiǎng bú dào 。 kě zhào piàn lǐ nà piàn guāng tū tū de pō , rú jīn jiū jìng chéng le shén me yàng zi ?
แม้แต่เสือดาวก็กลับมาแล้วครับ ยากที่จะคาดคิดจริงๆ ครับ แต่ไหล่เขาโล่งเตียนในภาพนั้น ทุกวันนี้แท้จริงแล้วกลายเป็นอย่างไรครับ
请随我到窗边来。三十年前父亲伐过的那面坡,如今已是林子最密的地方;他放下斧头那一年,我刚好接过了记录本。林子比人记性好,只要不打扰,它自己会把该回来的都带回来。
qǐng suí wǒ dào chuāng biān lái 。 sān shí nián qián fù qīn fá guò de nà miàn pō , rú jīn yǐ shì lín zi zuì mì de dì fāng ; tā fàng xià fǔ tóu nà yì nián , wǒ gāng hǎo jiē guò le jì lù běn 。 lín zi bǐ rén jì xìng hǎo , zhǐ yào bù dǎ rǎo , tā zì jǐ huì bǎ gāi huí lái de dōu dài huí lái 。
เชิญมาที่หน้าต่างกับผมครับ ไหล่เขาที่พ่อผมตัดไม้เมื่อสามสิบปีก่อน บัดนี้กลายเป็นจุดที่ป่าทึบที่สุดแล้วครับ ปีที่พ่อวางขวานลง ก็เป็นปีที่ผมรับสมุดบันทึกพอดีครับ ป่าจำได้ดีกว่าคนครับ ขอเพียงไม่รบกวน มันจะนำทุกสิ่งที่ควรกลับมากลับมาเองครับ
คำศัพท์ · 6
07森林与人的分寸 · 共生之辩ขอบเขตของป่ากับคน · เสวนาเรื่องการอยู่ร่วมกันHSK 7ในเวทีเสวนาโต๊ะกลมครับ ผู้ดำเนินรายการและนักนิเวศวิทยาเริ่มจากคำของเม่งจื๊อเรื่องตัดไม้ตามฤดูกาล และบทกวีของไป๋จู้อี้เรื่องลูกนกในรังคอยนกแม่กลับครับ จากนั้นชั่งน้ำหนักทั้งระเบียงนิเวศ ความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกราน และการคืนความเป็นป่าในเมืองครับ ปิดท้ายด้วยคำถามว่าควรทิ้งป่าแบบไหน และโต๊ะแบบไหน ไว้ให้คนรุ่นต่อไปครับ

今天这场论坛,我想从《孟子·梁惠王上》的一句话说起:「斧斤以时入山林,材木不可胜用也。」请注意「以时」二字——它不是不许砍,而是按季节砍。想请教您:放在今天,这句话还算不算一种分寸?
jīn tiān zhè chǎng lùn tán , wǒ xiǎng cóng 《 mèng zǐ · liáng huì wáng shàng 》 de yí jù huà shuō qǐ : 「 fǔ jīn yǐ shí rù shān lín , cái mù bù kě shèng yòng yě 。 」 qǐng zhù yì 「 yǐ shí 」 èr zì — — tā bú shì bù xǔ kǎn , ér shì àn jì jié kǎn 。 xiǎng qǐng jiào nín : fàng zài jīn tiān , zhè jù huà hái suàn bu suàn yì zhǒng fēn cùn ?
วันนี้ผมขอเปิดเวทีด้วยวาจาของเม่งจื๊อ (เหลียงฮุ่ยหวาง ตอนบน) ประโยคหนึ่งครับ "ขวานเข้าป่าตามฤดูกาล ไม้จึงใช้ไม่มีวันหมด" ขอให้สังเกตคำว่า "ตามฤดูกาล" สองคำครับ นี่ไม่ใช่การห้ามตัดไม้ แต่เป็นการตัดให้ตรงฤดูครับ ผมขอเรียนถามว่า ในวันนี้ คำกล่าวนี้ยังนับเป็นความพอดีอยู่หรือไม่ครับ
赵岐注得明白:「时,谓草木零落之时。」古人讲的是取之有度,不是取之有禁;把「以时」译成「在合适的季节」不难,译成「让林子缓得过来的节律」才难。今天我们把它换成生态承载力和休养生息,意思没有变,尺度却从一面山坡变成了几十年的监测数据。
zhào qí zhù dé míng bái : 「 shí , wèi cǎo mù líng luò zhī shí 。 」 gǔ rén jiǎng de shì qǔ zhī yǒu dù , bú shì qǔ zhī yǒu jìn ; bǎ 「 yǐ shí 」 yì chéng 「 zài hé shì de jì jié 」 bù nán , yì chéng 「 ràng lín zi huǎn dé guò lái de jié lǜ 」 cái nán 。 jīn tiān wǒ men bǎ tā huàn chéng shēng tài chéng zài lì hé xiū yǎng shēng xī , yì sī méi yǒu biàn , chǐ dù què cóng yí miàn shān pō biàn chéng le jǐ shí nián de jiān cè shù jù 。
คำอธิบายของเจ้าฉีชัดเจนครับ "ฤดูกาล คือช่วงที่หญ้าและใบไม้ร่วง" คนโบราณพูดถึงการเก็บเกี่ยวอย่างมีขอบเขต ไม่ใช่การห้ามเก็บเกี่ยวครับ แปล "ตามฤดูกาล" ว่า "ในช่วงที่เหมาะสม" ง่าย แต่แปลว่า "จังหวะที่ให้ป่าทันฟื้นตัว" นั้นยากกว่าครับ วันนี้เราแปลเป็นความสามารถในการรองรับและช่วงพักฟื้นแทน ความหมายไม่เปลี่ยน แต่มาตราส่วนขยับจากไหล่เขาเดียวไปเป็นข้อมูลติดตามตรวจสอบหลายสิบปีครับ
可白居易《鸟》走的是另一条路:「劝君莫打枝头鸟,子在巢中望母归。」他不计算能用多少,只把巢里那只等母鸟的雏鸟放到人面前。前者是制度的分寸,后者是恻隐的分寸;今天的保护立法与课堂教育,恰好还是这两条腿走路。
kě bái jū yì 《 niǎo 》 zǒu de shì lìng yì tiáo lù : 「 quàn jūn mò dǎ zhī tóu niǎo , zǐ zài cháo zhōng wàng mǔ guī 。 」 tā bú jì suàn néng yòng duō shǎo , zhī bǎ cháo lǐ nà zhī děng mǔ niǎo de chú niǎo fàng dào rén miàn qián 。 qián zhě shì zhì dù de fēn cùn , hòu zhě shì cè yǐn de fēn cùn ; jīn tiān de bǎo hù lì fǎ yǔ kè táng jiào yù , qià hǎo hái shì zhè liǎng tiáo tuǐ zǒu lù 。
แต่บทกวี "นก" ของไป๋จู้อี้เดินอีกทางหนึ่งครับ "อย่าตีนกบนกิ่งเลย ลูกนกในรังกำลังคอยแม่กลับ" เขาไม่ได้คำนวณว่าใช้ได้เท่าไหร่ เพียงวางลูกนกที่คอยแม่ไว้ตรงหน้าคนครับ อย่างแรกคือความพอดีของระเบียบ อย่างหลังคือความพอดีของความสงสารครับ กฎหมายคุ้มครองและการสอนในห้องเรียนวันนี้ก็ยังเดินด้วยสองขานี้อยู่ครับ
诚然,两条腿也会打架。去年山下村子野猪下山啃了玉米,补偿款发了,老乡仍说「林子归林子,日子归日子」;红外相机里那只豹,在论文中是种群恢复的影像,在村口却是夜里少了一只羊。所谓人兽冲突,从来不是观念之争,而是谁替谁承担代价。
chéng rán , liǎng tiáo tuǐ yě huì dǎ jià 。 qù nián shān xià cūn zǐ yě zhū xià shān kěn le yù mǐ , bǔ cháng kuǎn fā le , lǎo xiāng réng shuō 「 lín zi guī lín zi , rì zi guī rì zi 」 ; hóng wài xiàng jī lǐ nà zhī bào , zài lùn wén zhōng shì zhǒng qún huī fù de yǐng xiàng , zài cūn kǒu què shì yè lǐ shǎo le yì zhī yáng 。 suǒ wèi rén shòu chōng tū , cóng lái bú shì guān niàn zhī zhēng , ér shì shuí tì shuí chéng dān dài jià 。
จริงอยู่ครับ สองขานั้นก็สะดุดกันได้เหมือนกันครับ ปีก่อนหมูป่าลงมาที่หมู่บ้านเชิงเขากัดกินข้าวโพด เงินชดเชยจ่ายแล้ว แต่ชาวบ้านยังพูดว่า "ป่าก็คือป่า ชีวิตก็คือชีวิต" ครับ เสือดาวในภาพจากกล้องดักถ่าย ในบทความคือหลักฐานการฟื้นตัวของประชากร แต่ที่ปากทางเข้าหมู่บ้านคือแพะที่หายไปตัวหนึ่งในคืนนั้นครับ สิ่งที่เรียกว่าความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า ไม่เคยเป็นการถกเถียงเชิงความคิดครับ แต่เป็นเรื่องที่ใครแบกรับต้นทุนแทนใครครับ
所以您主张把「不打扰」再往前推一步?前三段我们教孩子只看不摸、不投喂、不捡蛋、不挪窝;护林员说,只要不打扰,林子自己会把该回来的都带回来。可一旦豹真的回来了、廊道要穿过村道,单靠不打扰就不够了。
suǒ yǐ nín zhǔ zhāng bǎ 「 bù dǎ rǎo 」 zài wǎng qián tuī yí bù ? qián sān duàn wǒ men jiào hái zǐ zhī kàn bù mō 、 bù tóu wèi 、 bù jiǎn dàn 、 bù nuó wō ; hù lín yuán shuō , zhī yào bù dǎ rǎo , lín zi zì jǐ huì bǎ gāi huí lái de dōu dài huí lái 。 kě yí dàn bào zhēn de huí lái le 、 láng dào yào chuān guò cūn dào , dān kào bù dǎ rǎo jiù bú gòu le 。
แปลว่าท่านเสนอให้ผลัก "ไม่รบกวน" ไปอีกก้าวหนึ่งใช่ไหมครับ สามบทแรกเราสอนเด็กให้ดูเฉยๆ ไม่จับ ไม่ให้อาหาร ไม่เก็บไข่ ไม่ย้ายรัง และเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าบอกว่า ขอเพียงไม่รบกวน ป่าเองจะนำทุกสิ่งที่ควรกลับมากลับมาเองครับ แต่พอเสือดาวกลับมาจริงๆ และระเบียงนิเวศต้องตัดผ่านถนนในหมู่บ้าน การไม่รบกวนเพียงอย่างเดียวก็ไม่พอเสียแล้วครับ
与其说推翻,毋宁说补足:不打扰是底线,不是全部。三十年前停伐,靠的是把人撤出去;今天要接着做的,是把断掉的林子连起来——生态廊道、兽道下的涵洞、供歇脚的小片次生林。撤出去是减法,连起来是加法,两样都得有分寸。
yǔ qí shuō tuī fān , wú nìng shuō bǔ zú : bù dǎ rǎo shì dǐ xiàn , bú shì quán bù 。 sān shí nián qián tíng fá , kào de shì bǎ rén chè chū qù ; jīn tiān yào jiē zhe zuò de , shì bǎ duàn diào de lín zi lián qǐ lái — — shēng tài láng dào 、 shòu dào xià de hán dòng 、 gòng xiē jiǎo de xiǎo piàn cì shēng lín 。 chè chū qù shì jiǎn fǎ , lián qǐ lái shì jiā fǎ , liǎng yàng dōu dé yǒu fēn cùn 。
จะเรียกว่าล้มล้าง ไม่เรียกว่ากำลังเติมให้ครบ จะตรงกว่าครับ การไม่รบกวนคือเส้นล่างสุด ไม่ใช่ทั้งหมดครับ สามสิบปีก่อนการหยุดตัดไม้สำเร็จได้เพราะถอนคนออกไป สิ่งที่ต้องทำต่อวันนี้คือเชื่อมป่าที่ขาดออกจากกันครับ ทั้งระเบียงนิเวศ ทางลอดใต้ทางเดินสัตว์ และแปลงป่ารุ่นที่สองเล็กๆ ให้พักเหนื่อยครับ ถอนออกคือการลบ เชื่อมเข้าคือการบวกครับ สองอย่างล้วนต้องมีขอบเขตครับ
说到「连」,近年城市里也留荒地、少割草、给刺猬和麻雀留下过冬的果子,有人称之为再野化;可也有人把放生巴西龟、随手撒花种一并算进去,反倒把「野」弄成了人替自然挑过的样子。这个边界,似乎比廊道更难划。
shuō dào 「 lián 」 , jìn nián chéng shì lǐ yě liú huāng dì 、 shǎo gē cǎo 、 gěi cì wei hé má què liú xià guò dōng de guǒ zǐ , yǒu rén chēng zhī wèi zài yě huà ; kě yě yǒu rén bǎ fàng shēng bā xī guī 、 suí shǒu sā huā zhǒng yí bìng suàn jìn qù , fǎn dǎo bǎ 「 yě 」 nòng chéng le rén tì zì rán tiāo guò de yàng zi 。 zhè ge biān jiè , sì hū bǐ láng dào gèng nán huà 。
พูดถึง "เชื่อม" ครับ ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ เมืองก็ปล่อยที่รกร้าง ตัดหญ้าน้อยลง และเหลือผลไม้ไว้บนต้นให้เม่นกับนกกระจอกผ่านหนาว บางคนเรียกว่าการคืนความเป็นป่าครับ แต่ก็มีคนรวมการปล่อยเต่าแดงบราซิลและการหว่านเมล็ดดอกไม้สะเปะสะปะเข้าไปด้วยครับ กลับทำให้ "ความเป็นป่า" กลายเป็นสิ่งที่คนเลือกแทนธรรมชาติไปเสียครับ เส้นแบ่งนี้ดูจะยากกว่าระเบียงนิเวศเสียอีกครับ
这正是要辨清的地方:外来种并不等于入侵种。菜地里的玉米、窗台上的月季都是外来种,只要不逸出、不建立种群、不挤占原生种,就只是外来的;一旦进入野外并造成危害,才叫外来入侵种。分寸不在「从哪儿来」,而在「有没有越界、能不能自己收住」。
zhè zhèng shì yào biàn qīng de dì fāng : wài lái zhǒng bìng bù děng yú rù qīn zhǒng 。 cài dì lǐ de yù mǐ 、 chuāng tái shàng de yuè jì dōu shì wài lái zhǒng , zhǐ yào bú yì chū 、 bú jiàn lì zhǒng qún 、 bù jǐ zhàn yuán shēng zhǒng , jiù zhǐ shì wài lái de ; yí dàn jìn rù yě wài bìng zào chéng wēi hài , cái jiào wài lái rù qīn zhǒng 。 fēn cùn bú zài 「 cóng nǎ ér lái 」 , ér zài 「 yǒu méi yǒu yuè jiè 、 néng bu néng zì jǐ shōu zhù 」 。
ตรงนี้แหละครับคือจุดที่ต้องแยกให้ชัด ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นไม่เท่ากับชนิดพันธุ์ที่รุกรานครับ ข้าวโพดในแปลงผักและกุหลาบบนขอบหน้าต่างล้วนเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นครับ ตราบใดที่ไม่หลุดรอด ไม่ตั้งประชากร ไม่แย่งที่ของชนิดพันธุ์พื้นเมือง ก็เป็นเพียง "มาจากที่อื่น" ครับ ต่อเมื่อเข้าสู่ธรรมชาติแล้วสร้างความเสียหายจึงเรียกว่าชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกรานครับ ความพอดีไม่ได้อยู่ที่ "มาจากไหน" แต่อยู่ที่ "ข้ามเส้นแบ่งไหม และควบคุมกลับได้ไหม" ครับ
那么分寸究竟由谁来定?由红外相机的影像、由种群模型,还是由山下那位等着补偿款的农户?若只由数据定,论文会写得很漂亮,村口未必服;若只由人的难处定,林子又可能年年退一步。两头都讲得通,恰恰说明不能只听一头。
nà me fēn cùn jiū jìng yóu shuí lái dìng ? yóu hóng wài xiàng jī de yǐng xiàng 、 yóu zhǒng qún mó xíng , hái shì yóu shān xià nà wèi děng zhe bǔ cháng kuǎn de nóng hù ? ruò zhī yóu shù jù dìng , lùn wén huì xiě dé hěn piào liang , cūn kǒu wèi bì fú ; ruò zhī yóu rén de nán chù dìng , lín zi yòu kě néng nián nián tuì yí bù 。 liǎng tóu dōu jiǎng dé tōng , qià qià shuō míng bù néng zhī tīng yì tóu 。
แล้วความพอดีท้ายที่สุดใครเป็นคนกำหนดครับ ภาพจากกล้องดักถ่าย แบบจำลองประชากร หรือเกษตรกรเชิงเขาที่กำลังรอเงินชดเชยครับ ถ้าให้ข้อมูลตัดสินฝ่ายเดียว บทความจะเขียนได้สวยมาก แต่ปากทางหมู่บ้านอาจไม่ยอมรับครับ ถ้าให้ความลำบากของคนตัดสินฝ่ายเดียว ป่าก็อาจถอยไปทีละก้าวทุกปีครับ ที่สองฝ่ายต่างฟังขึ้นจริงๆ นี่แหละครับคือเหตุผลที่ฟังข้างเดียวไม่ได้ครับ
与其说是谁定,不如说是一张桌上定:监测给事实,社区给代价,法规给边界,学校给下一代的常识。哪一样缺席,分寸都会偏向一边。我更愿意把「不可胜用」读成一个问句——不是「用不完」,而是「用到什么程度,才算不欠下一代」。
yǔ qí shuō shì shuí dìng , bù rú shuō shì yì zhāng zhuō shàng dìng : jiān cè gěi shì shí , shè qū gěi dài jià , fǎ guī gěi biān jiè , xué xiào gěi xià yí dài de cháng shí 。 nǎ yí yàng quē xí , fēn cùn dōu huì piān xiàng yì biān 。 wǒ gèng yuàn yì bǎ 「 bù kě shèng yòng 」 dú chéng yí gè wèn jù — — bú shì 「 yòng bù wán 」 , ér shì 「 yòng dào shén me chéng dù , cái suàn bú qiàn xià yí dài 」 。
จะถามว่าใครตัดสิน ไม่พูดว่าตัดสินกันที่โต๊ะเดียวกันจะตรงกว่าครับ การติดตามตรวจสอบให้ข้อเท็จจริง ชุมชนให้ต้นทุน กฎหมายให้เส้นแบ่ง โรงเรียนให้ความรู้พื้นฐานของคนรุ่นต่อไปครับ หากขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ความพอดีก็เอียงไปข้างใดข้างหนึ่งครับ ดิฉันอยากอ่าน "ใช้ไม่มีวันหมด" ในฐานะคำถามมากกว่าครับ ไม่ใช่ "มีให้ใช้เรื่อยๆ" แต่คือ "ใช้ถึงระดับไหน จึงไม่ติดหนี้คนรุ่นถัดไป" ครับ
这让我想起今天走过的四段路:窗台上认麻雀的孩子、林子里记了整整一年观察日记的学生、访客中心墙上那张一九九六年的旧照片,还有刚才山下那片被啃过的玉米地。认得出名字,才谈得上不打扰;记得住年月,才谈得上分寸。
zhè ràng wǒ xiǎng qǐ jīn tiān zǒu guò de sì duàn lù : chuāng tái shàng rèn má què de hái zi 、 lín zi lǐ jì le zhěng zhěng yì nián guān chá rì jì de xué shēng 、 fǎng kè zhōng xīn qiáng shàng nà zhāng yī jiǔ jiǔ liù nián de jiù zhào piàn , hái yǒu gāng cái shān xià nà piàn bèi kěn guò de yù mǐ dì 。 rèn dé chū míng zì , cái tán dé shàng bù dǎ rǎo ; jì de zhù nián yuè , cái tán dé shàng fēn cùn 。
เรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงสี่ช่วงทางที่เราเดินวันนี้ครับ เด็กที่หน้าต่างหัดเรียกชื่อนกกระจอก นักเรียนที่จดบันทึกการสังเกตในป่าครบหนึ่งปีเต็ม ภาพถ่ายเก่าปี 1996 บนฝาผนังศูนย์บริการนักท่องเที่ยว และเมื่อสักครู่ ไร่ข้าวโพดเชิงเขาที่หมูป่ากัดกินครับ รู้จักเรียกชื่อได้ จึงพูดถึง "ไม่รบกวน" ได้ จดจำปีเดือนได้ จึงพูดถึง "ความพอดี" ได้ครับ
正是。分寸不是把人关在林子外面,也不是把林子搬进城里给人看;是让明年春天,窗台上那只麻雀还肯来,巢里的雏鸟还等得到母鸟,山下的人也还愿意在补偿表上签字。留给下一代的,不该只是一份名录,而是一张还坐得下人的桌子。
zhèng shì 。 fēn cùn bú shì bǎ rén guān zài lín zi wài miàn , yě bú shì bǎ lín zi bān jìn chéng lǐ gěi rén kàn ; shì ràng míng nián chūn tiān , chuāng tái shàng nà zhī má què hái kěn lái , cháo lǐ de chú niǎo hái děng dé dào mǔ niǎo , shān xià de rén yě huán yuàn yì zài bǔ cháng biǎo shàng qiān zì 。 liú gěi xià yí dài de , bù gāi zhǐ shì yí fèn míng lù , ér shì yì zhāng hái zuò dé xià rén de zhuō zi 。
ใช่เลยค่ะ ความพอดีไม่ใช่การกักคนไว้นอกป่า และไม่ใช่การย้ายป่าเข้าเมืองให้คนดูค่ะ แต่คือให้ฤดูใบไม้ผลิปีหน้า นกกระจอกที่หน้าต่างยังยอมมา ลูกนกในรังยังได้คอยนกแม่กลับ และคนเชิงเขายังยอมเซ็นใบรับเงินชดเชยค่ะ สิ่งที่ควรทิ้งไว้ให้คนรุ่นต่อไปไม่ควรเป็นเพียงบัญชีรายชื่อค่ะ แต่ควรเป็นโต๊ะที่ยังมีที่นั่งให้คนอยู่ค่ะ
คำศัพท์ · 6
สำนวนที่ใช้บ่อย
01树林里慢慢走6 สำนวน
慢慢走,别跑。
màn màn zǒu , bié pǎo 。
เดินช้า ๆ นะ อย่าวิ่ง
你看,树上有鸟。
nǐ kàn , shù shàng yǒu niǎo 。
ดูสิ บนต้นไม้มีนกตัวหนึ่ง
小心脚下。
xiǎo xīn jiǎo xià 。
ระวังเท้าด้วยนะ
别摘花,看看就好。
bié zhāi huā , kàn kàn jiù hǎo 。
อย่าเด็ดดอกไม้นะคะ ดูเฉย ๆ ก็พอแล้ว
我坐一下,可以吗?
wǒ zuò yí xià , kě yǐ ma ?
หนูขอนั่งแป๊บหนึ่งได้ไหมคะ
听,是什么声音?
tīng , shì shén me shēng yīn ?
ฟังสิ เสียงอะไรเหรอคะ
02绕开树枝扶起小树6 สำนวน
先把树枝抬起来,我再过去。
xiān bǎ shù zhī tái qǐ lái , wǒ zài guò qù 。
ยกกิ่งขึ้นก่อนนะจ้ะ แล้วค่อยเดินผ่านไป
小心,别踩到树根。
xiǎo xīn , bié cǎi dào shù gēn 。
ระวังนะคะ อย่าเหยียบรากไม้
刚才它还在这儿,怎么不见了?
gāng cái tā hái zài zhèr , zěn me bú jiàn le ?
เมื่อกี้มันยังอยู่ตรงนี้เลย หายไปไหนนะคะ
我们把它扶起来吧。
wǒ men bǎ tā fú qǐ lái ba 。
ช่วยกันตั้งมันขึ้นมาเถอะค่ะ
轻一点,别把根弄断了。
qīng yì diǎn , bié bǎ gēn nòng duàn le 。
เบา ๆ นะคะ อย่าให้รากขาด
原来它躲到树上去了。
yuán lái tā duǒ dào shù shàng qù le 。
อ้อ ที่แท้มันขึ้นไปหลบอยู่บนต้นไม้นี่เองค่ะ
03沿着足迹认林子6 สำนวน
看上去像是被风刮断的,不是人砍的。
kàn shàng qù xiàng shì bèi fēng guā duàn de , bú shì rén kǎn de 。
ดูเหมือนลมหักเอง ไม่ใช่มีคนตัดค่ะ
别靠得太近,以免惊扰它。
bié kào de tài jìn , yǐ miǎn jīng rǎo tā 。
อย่าเข้าใกล้เกินไปนะคะ เดี๋ยวมันตกใจ
沿着这条小路走,就能回到入口。
yán zhe zhè tiáo xiǎo lù zǒu , jiù néng huí dào rù kǒu 。
เดินตามทางเล็กนี้ไปก็จะกลับถึงทางเข้าค่ะ
既然发现了足迹,就把它记下来吧。
jì rán fā xiàn le zú jì , jiù bǎ tā jì xià lái ba 。
ในเมื่อเจอรอยเท้าแล้ว ก็จดไว้กันเถอะค่ะ
即使没人看见,也不能把垃圾留在林子里。
jí shǐ méi rén kàn jiàn , yě bù néng bǎ lā jī liú zài lín zi lǐ 。
แม้ไม่มีใครเห็น ก็ทิ้งขยะไว้ในป่าไม่ได้นะคะ
我差点儿认不出来,原来是松鼠的脚印。
wǒ chà diǎnr rèn bu chū lái , yuán lái shì sōng shǔ de jiǎo yìn 。
เกือบจำไม่ได้แล้วค่ะ ที่แท้เป็นรอยเท้ากระรอกนี่เอง
04窗台上的小客人 · 认一认แขกตัวน้อยที่หน้าต่าง · เรียกชื่อให้ถูก10 สำนวน
请问,这是什么鸟?
qǐng wèn, zhè shì shén me niǎo?
ย่าครับ นกตัวนี้คืออะไรครับ
树上有一只松鼠。
shù shàng yǒu yì zhī sōng shǔ.
บนต้นไม้มีกระรอกตัวหนึ่งครับ
您看,它有一条大尾巴。
nín kàn, tā yǒu yì tiáo dà wěi ba.
ย่าดูสิครับ มันมีหางใหญ่ครับ
我们小声一点,好吗?
wǒ men xiǎo shēng yì diǎn, hǎo ma?
เราคุยเบาๆ หน่อยได้ไหมครับ
请不要喂它。
qǐng bú yào wèi tā.
อย่าให้อาหารมันนะครับ
一共有几只?
yí gòng yǒu jǐ zhī?
รวมแล้วมีกี่ตัวครับ
它们吃什么?
tā men chī shén me?
พวกมันกินอะไรครับ
我可以看一下鸟窝吗?
wǒ kě yǐ kàn yí xià niǎo wō ma?
หนูขอดูรังนกแป๊บได้ไหมครับ
只看,不摸,也不要喂。
zhǐ kàn, bù mō, yě bú yào wèi.
ดูอย่างเดียวนะครับ อย่าจับ อย่าให้อาหาร
明天早上我们再来,好吗?
míng tiān zǎo shang wǒ men zài lái, hǎo ma?
พรุ่งนี้เช้าเรามาอีกได้ไหมครับ
05林子里的一年 · 观察与不打扰หนึ่งปีในป่าละเมาะ · ดูโดยไม่รบกวน12 สำนวน
老师,我们把观察日记带来了。
lǎo shī, wǒ men bǎ guān chá rì jì dài lái le.
ครูครับ หนูนำบันทึกการสังเกตมาแล้วครับ
请看三月那一页。
qǐng kàn sān yuè nà yí yè.
กรุณาดูหน้าเดือนมีนาคมครับ
你们记下了什么?
nǐ men jì xià le shén me?
พวกหนูจดอะไรไว้บ้างคะ
请不要投喂野生动物。
qǐng bú yào tóu wèi yě shēng dòng wù.
อย่าให้อาหารสัตว์ป่านะคะ
不捡蛋,也不挪窝。
bù jiǎn dàn, yě bù nuó wō.
ไม่เก็บไข่ และไม่ย้ายรังค่ะ
我们从远处看,好吗?
wǒ men cóng yuǎn chù kàn, hǎo ma?
เราดูจากที่ไกลๆ ก็ได้ไหมครับ
为什么不能走近呢?
wèi shén me bù néng zǒu jìn ne?
ทำไมเข้าใกล้ไม่ได้ครับ
叶子落下来了。
yè zi luò xià lái le.
ใบไม้ร่วงลงมาแล้วครับ
请在树上留下一些果子。
qǐng zài shù shàng liú xià yì xiē guǒ zi.
ช่วยปล่อยผลไม้ไว้บนต้นบ้างนะคะ
今年春天,它们又飞回来了。
jīn nián chūn tiān, tā men yòu fēi huí lái le.
ฤดูใบไม้ผลิปีนี้ พวกมันบินกลับมาอีกครับ
我把日期写在本子上了。
wǒ bǎ rì qī xiě zài běn zi shàng le.
หนูเขียนวันที่ลงในสมุดแล้วครับ
请把这一页留给下一届同学。
qǐng bǎ zhè yí yè liú gěi xià yí jiè tóng xué.
กรุณาทิ้งหน้านี้ไว้ให้รุ่นน้องปีหน้าค่ะ
06护林员与旧照片 · 山林的记性เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าและภาพถ่ายเก่า · ความทรงจำของขุนเขา12 สำนวน
想请您讲讲这张旧照片。
xiǎng qǐng nín jiǎng jiang zhè zhāng jiù zhào piàn.
ผมขอเรียนเชิญให้เล่าเกี่ยวกับภาพถ่ายเก่านี้ได้ไหมครับ
这张照片摄于一九九六年。
zhè zhāng zhào piàn shè yú yī jiǔ jiǔ liù nián.
ภาพถ่ายนี้ถ่ายเมื่อปี 1996 ครับ
不知是真是假?
bù zhī shì zhēn shì jiǎ?
ไม่ทราบว่าจริงหรือไม่ครับ
既然……,为什么……呢?
jì rán……, wèi shén me……ne?
ถ้าเป็นเช่นนั้น ทำไมจึงเป็นเช่นนั้นครับ
一来……,二来……
yì lái……, èr lái……
ประการแรก… ประการที่สอง…
与其说……,不如说……
yǔ qí shuō……, bù rú shuō……
จะเรียกว่า… ไม่เรียกว่า… จะเหมาะกว่าครับ
不再……,而是……
bú zài……, ér shì……
ไม่…อีกต่อไป แต่เป็น…
读到过,却没见过实物。
dú dào guò, què méi jiàn guò shí wù.
หนูเคยอ่านในหนังสือครับ แต่ไม่เคยเห็นของจริงครับ
连……都……,实在让人想不到。
lián……dōu……, shí zài ràng rén xiǎng bú dào.
แม้แต่…ก็กลับมาแล้วครับ ยากที่จะคาดคิดจริงๆ ครับ
如今究竟成了什么样子?
rú jīn dào dǐ chéng le shén me yàng zi?
ทุกวันนี้แท้จริงแล้วกลายเป็นอย่างไรครับ
请随我到窗边来。
qǐng suí wǒ dào chuāng biān lái.
เชิญมาที่หน้าต่างกับผมครับ
只要不打扰,它自己会把该回来的都带回来。
zhǐ yào bù dǎ rǎo, tā zì jǐ huì bǎ gāi huí lái de dōu dài huí lái.
ขอเพียงไม่รบกวน ป่าเองจะนำทุกสิ่งที่ควรกลับมากลับมาเองครับ
07森林与人的分寸 · 共生之辩ขอบเขตของป่ากับคน · เสวนาเรื่องการอยู่ร่วมกัน12 สำนวน
请允许我从一个问题说起。
qǐng yǔn xǔ wǒ cóng yí gè wèn tí shuō qǐ.
ขออนุญาตเริ่มด้วยคำถามหนึ่งข้อครับ
「以时」二字,可作两解。
"yǐ shí" èr zì, kě zuò liǎng jiě.
คำว่า "ตามฤดูกาล" สองคำนี้อ่านได้สองความหมายครับ
诚然……,可……
chéng rán……, kě……
จริงอยู่ครับ… แต่…
与其说……,毋宁说……
yǔ qí shuō……, wú nìng shuō……
จะเรียกว่า… ไม่เรียกว่า… จะตรงกว่าครับ
并非……,而是……
bìng fēi……, ér shì……
ไม่ใช่ว่า… หากแต่เป็น…
不在……,而在……
bú zài……, ér zài……
ไม่ได้อยู่ที่… แต่อยู่ที่…
一旦……,便……
yí dàn……, biàn……
เมื่อใดที่… ก็…
究竟由谁来定?
jiū jìng yóu shuí lái dìng?
ท้ายที่สุดแล้วใครเป็นคนตัดสินครับ
哪一样缺席,都会偏向一边。
nǎ yí yàng quē xí, dōu huì piān xiàng yì biān.
หากขาดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ความพอดีก็จะเอียงไปข้างใดข้างหนึ่งครับ
我更愿意把……读作一个问句。
wǒ gèng yuàn yì bǎ……dú zuò yí gè wèn jù.
ผมอยากอ่าน … ในฐานะคำถามมากกว่าครับ
这让我想起……
zhè ràng wǒ xiǎng qǐ……
เรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึง…ครับ
留给下一代的,不该只是……,而是……
liú gěi xià yí dài de, bù gāi zhǐ shì……, ér shì……
สิ่งที่เราทิ้งไว้ให้คนรุ่นต่อไปไม่ควรเป็นเพียง… หากควรเป็น…ครับ
คำศัพท์ในสถานการณ์
01树林里慢慢走21 คำ
02绕开树枝扶起小树24 คำ
03沿着足迹认林子26 คำ
04窗台上的小客人 · 认一认แขกตัวน้อยที่หน้าต่าง · เรียกชื่อให้ถูก15 คำ
เช้าตรู่ที่บ้านครับ หนูกับย่ามองจากขอบหน้าต่างไปยังป่าละเมาะหลังบ้าน เรียกชื่อนกกระจอกกับกระรอก นับจำนวน และเรียนรู้ที่จะดูโดยไม่รบกวนครับ
05林子里的一年 · 观察与不打扰หนึ่งปีในป่าละเมาะ · ดูโดยไม่รบกวน20 คำ
ในชมรมธรรมชาติของโรงเรียน ครูและนักเรียนทบทวนบันทึกหนึ่งปีจากป่าละเมาะหลังโรงเรียน ทั้งการสร้างรัง การผลัดขน ใบไม้ร่วง และผลไม้ที่ปล่อยไว้บนกิ่งให้ผ่านหนาว ชั้นเรียนได้เรียนกฎสามข้อ คือ ไม่ให้อาหาร ไม่เก็บไข่ และไม่ย้ายรัง
06护林员与旧照片 · 山林的记性เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าและภาพถ่ายเก่า · ความทรงจำของขุนเขา24 คำ
ที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวของเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ มีภาพถ่ายเก่าปี 1996 แขวนอยู่ครับ เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าที่ทำงานที่นี่เกือบสามสิบปีเล่าให้นักเรียนที่มาเยี่ยมชมฟังเรื่องการปิดป่าเพื่อฟื้นฟู กล้องดักถ่ายสัตว์ การกลับมาของสัตว์ป่า และสมัยที่พ่อของท่านเคยตัดไม้บนไหล่เขาเดียวกันนี้ครับ
07森林与人的分寸 · 共生之辩ขอบเขตของป่ากับคน · เสวนาเรื่องการอยู่ร่วมกัน24 คำ
ในเวทีเสวนาโต๊ะกลมครับ ผู้ดำเนินรายการและนักนิเวศวิทยาเริ่มจากคำของเม่งจื๊อเรื่องตัดไม้ตามฤดูกาล และบทกวีของไป๋จู้อี้เรื่องลูกนกในรังคอยนกแม่กลับครับ จากนั้นชั่งน้ำหนักทั้งระเบียงนิเวศ ความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกราน และการคืนความเป็นป่าในเมืองครับ ปิดท้ายด้วยคำถามว่าควรทิ้งป่าแบบไหน และโต๊ะแบบไหน ไว้ให้คนรุ่นต่อไปครับ
เนื้อหาสถานการณ์มาจากชุดข้อมูลสถานการณ์ HSK ที่อัปโหลดไว้ บทสนทนาเป็นสื่อการเรียนที่ปรับแต่งแล้ว ไม่ใช่เสียงจากข้อสอบ